Нэг намын дарангуйлал тогтох вий гэсэн айдастай болчихлоо
- 2012-10-12
- Улс төр
- 0
Үндсэн хуулийн цэцээс МАН-ын бүлгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа нь хууль зөрчөөгүй гэж үзсэн. Энэ талаар МАН-ын нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбаттай ярилцсан юм.

Үндсэн хуулийн цэцээс МАН-ын бүлгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа нь хууль зөрчөөгүй гэж үзсэн. Энэ талаар МАН-ын нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбаттай ярилцсан юм.

-Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтэд танай намынхан сэтгэл дундуур байгаа бололтой?
-Цэцийн гишүүн Т.Лхагва гэдэг хүний гаргасан шийдвэрт бид гомдолтой байгаа. Үндсэн хуулийн цэцийнхэн дээр буй мөнх хөх тэнгэрээс өөр зүйлд хамааралгүй гэж ярьдаг. Гэтэл яг үүндээ нийцэж, Үндсэн хуулийнхаа манаач нь байж, эцэг хууль бусад хуулийнхаа зөв хөрс, суурь болж чадаж байна уу гэдэг асуудлыг ярих хэрэгтэй болжээ.
-Яагаад?
-Үндсэн хуулийн цэцийн дарга нь Ж.Амарсанаа гэдэг хүн болсон. АН-аас сайд болж байсан шүү дээ. Мөн бидний тавьсан асуудлыг АН-ын харьяаны Т.Лхагва гэдэг хүн авч хэлэлцэж, хариултыг нь өгч байгаа юм. Ингэхдээ асуудлыг ул суурьтай авч үзэлгүй, хамгийн ач холбогдолтой зүйлийнхээ хариултыг гаргаж чадаагүй.
Цэцэд хандсан нь зөвхөн улстөрийн нам, бүлэг, ард түмний санал авч, мандат болон эрхээ авсан гишүүний асуудал биш. Монголын ардчилал цаашид байх уу үгүй юу, Үндсэн хуультай, парламентын засаглалтай улс байх эсэхдээ тулж байна.
-Намууд цэцэд өгсөн асуудлыг хэт улстөржүүлээд байгаа юм биш үү?
-Улстөржилт гэхээсээ илүү Үндсэн хууль болон парламентын хямрал бий болох уу гэсэн асуудал зүй ёсоор гарч ирж байгаа. Хамгийн чухал нь аль нэгэн улстөрийн хүчин байтугай юунаас ч үл хамааралтай байх ёстой хэдхэн байгууллага байдаг.
Үндсэн хуулийн цэц, Сонгуулийн Ерөнхий хороо, шүүх, прокурор гээд л боллоо шүү дээ. Энэ байгууллагуудын сүүлийн үед гаргаж буй шийдвэрүүд улстөрийн нэг намаас хамааралтай мэт харагдаж байгаа. Тухайлбал, СЕХ-ны дарга албан шахалтаар ажлаа өгсөн.
-Гэхдээ та яаж батлах юм?
-Хэн ч үгүйсгэж чадахгүй байгаа биз дээ. УИХ-ын чуулганы танхимд ч энэ асуултыг тавихад АН-ынхан хариулт хэлж чадаагүй. Дараагийн дарга нь АН-аас сайд болж байсан хүн байх жишээтэй. Мөн АН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга байсан хүн Ерөнхий прокуророор ажиллаж байна. Тэгэхээр бид энэ асуудлыг зайлшгүй хөндөх шаардлагатай.
Тэгэхгүй бол Монгол Улсад нэг намын дарангуйлал тогтох юм биш байгаа гэсэн айдас бий болж эхэллээ. Энэ нь зөвхөн аль нэг улстөрийн нам, тэр дундаа МАН-ын ярих асуудал биш л дээ. Ардчиллыг эрхэмлэдэг, түүний төлөө зүрх нь цохилж явдаг иргэн бүрийн санаа зовох асуудал.
-Урьд нь олонх, цөөнхтэй байдаг учраас ямар нэг асуудал үүсдэггүй байсан нь энэ удаа харагдаж байх шиг?
-Олонх буюу 39-өөс дээш суудал авсан тохиолдолд энэ асуудал Үндсэн хуулийн эрх зүйн хувьд гарч ирэхгүй байсан. Харин энэ удаагийн сонгуулийн дараа бүгд цөөнх болсон. Ингэсний дараа УИХ-ыг удирдан зохион байгуулах даргаа сонгох, бүтцээ байгуулах, Засгийн газраа байгуулах зэрэг процесст нарийн хууль хэрэгтэй болсон. Хуульчлагдаагүй учраас эхний алдаа гарч байгаа нь энэ.
Хэрвээ цэц асуудлыг цааш нь лавласан бол зөвшилцлийн хэд хэдэн асуудлыг эрх зүйн хувьд гаргаж ирж, үнэхээр процессын хуулиуд байхгүй бол УИХ-д чиглэл өгч, шийдвэр өгөх ёстой байсан. Энэ чинь парламентаа аврах гол асуудал.
Мөн цэцэд наймдугаар сарын 27-нд өргөдөл өгсөн. З.Энхболд гэдэг хүн УИХ-ыг даргалж байгаа. Энэ хүн даргалах процесстоо бүлгийн эрх өгөхгүй байгаа шүү дээ. Гэтэл хоёр сар гаруйн дараа бидний өгсөн гомдлын хариу гарлаа. Цэцийн хамгийн гол ажил нь Үндсэн хуулийн институт буюу УИХ, Засгийн газар, шүүх засаглал, орон нутгийн өөрөө удирдах байгууллагуудыг байгуулах процессыг нүд салгалгүй ширтэж, Үндсэн хуулиа манах.
Өнгөрсөн шиг процессын, эсвэл процесс нь хуульчлагдаагүй зүйл гарч ирэхэд тэрхүү манаач гэгдээд байгаа цэц ажиллах ёстой. Гэтэл хоёр сар гаруйн дараа бидэнд хариу өгч байгаа юм. Тэгэхээр энэ хугацаанд цэц улстөрийн шийдвэр хүлээж байсан байна гэсэн бодол бидэнд төрсөн.
-Энэ шийдвэрээс болоод УИХ дахь МАН-ын гишүүд байнгын хороонд ч харьяалалгүй явсаар байгаа?
-МАН-аас УИХ-д сонгогдсон 25 гишүүн эрхээ эдэлж чадахгүй байгаа. УИХ-ын онцгой эрх бол зөвхөн хуралдааны шугамаар явагддаг процесс байдаг. Намын бүлгийн хурал, байнгын хороо, чуулганаар асуудлыг хэлэлцдэг. Гэтэл ард түмнээс сонгогдсон 25 гишүүн байнгын хорооны хуралд мандатын эрхгүй, УИХ-ын бүтцийг байгуулах онцгой эрхэд оролцож чадаагүй.
УИХ-ын дарга сонгох болон бүтцийг байгуулах процесст ард түмний төлөөлөгчид орж чадахгүй байна гэдэг нь Үндсэн хуулийн 3.1-т заасан төрийн эрх мэдэл ард түмний гарт байна гэснийг зөрчиж байгаа хэрэг.
-МАН-ынхан мэдээж дараагийн алхмаа төлөвлөсөн байх?
-Тогтоолыг хүлээн зөвшөөрөөгүй учраас Бага хуралд хандана. Харин Бага хурлын гурван гишүүн шийдвэр гаргахдаа улстөрийн өнцгөөс юм уу, аливаа хараат байдлаас бүү хандаасай гэж хүсч байна. Үндсэн хуулийн эрх зүйн талаас хандаж шийдвэр гаргавал парламентыг улам төгөлдөршүүлэх алхам болно.
Үндсэн хуулийн цэцийн гишүүн Т.Лхагвын гаргасан тогтоолыг хараад ирц нь бүрдэж, хуралдсан юм байна гэж ойлгосон. Хуралдсан болохоор гаргасан тогтоол нь хүчин төгөлдөр гэсэн хариу л өгсөн. Энэ чинь энгийн байгууллагын хурал биш. Ялангуяа тусгай статустай УИХ-ыг байгуулахад онцгой үүрэгтэй чуулган байдаг. Үүнийг гүн гүнзгий авч үзээгүй учраас Үндсэн хуулийн эрх зүйн талаас огт хандаж чадаагүй байна. Цэцийн шинэ гишүүн байгаад мэдлэг нь хүрээгүй байж болно. Түүнчлэн улстөрийн цэвэр нөлөөлөл орсон байна уу гэсэн хардах эрх ч бидэнд бий.
-Таны асуудал ч гэсэн шүүхээр эцэслэгдээгүй байх аа?
-УИХ-ын сонгуулийн нэгдүгээр тойрогт нэр дэвшсэн ч өнөөг хүртэл 100 гаруй хүний саналын асуудлаар маргаантай яваа. Бид 600 орчим хуудас материалыг хоёр цагийн бичлэгтэй нь баримт болгож өгсөн. Гэтэл Архангай аймгийн захиргааны хэргийн шүүхэд хоёр удаа өгөхөд, авч хэлэлцэх хэрэггүй гэдэг шийдвэр гаргасан. Тэгэхээр нь захиргааны хэргийн шүүхэд давж заалдсан.
-Давж заалдах шатны шүүхээс ямар хариу гарав?
-Архангай аймгийн нэгдүгээр тойргийн маргааны асуудлаарх шүүхийн шийдвэрийг цуцлаад, дахин авч хэлэлцэх нь зүйтэй гэсэн хариу гарсан байна.
Энэ мэтчилэн асуудлыг бултуулдаг, гуйвуулдаг, эсвэл нэг талд шийдвэр гаргадаг байдал газар авсаар Үндсэн хуулийн хямрал гэдэг зүйл рүү орох нь.
Эх сурвалж: "Өглөөний Сонин"

Сэтгэгдэл (12)
bJpfXMwydtVJN (188.143.232.43)
2RdGKn http://www.FyLitCl7Pf7kjQdDUOLQOuaxTXbj5iNG.com
AbpyXZGpBNaDT (188.143.232.43)
OxIdcH http://www.FyLitCl7Pf7kjQdDUOLQOuaxTXbj5iNG.com
yFguOPEHUH (188.143.232.22)
AMsoVy http://www.FyLitCl7Pf7kjQdDUOLQOuaxTXbj5iNG.com
(61.195.137.108)
mangar tsairaalchaad yu yariad bnahalzan duh chin
(49.0.192.97)
хадгаламж банкны 14 тэрбумын хэргээр шорондоо яв шорон чамайг хүлээж байгаа
(182.160.7.218)
ЖМөнхбатаа чи битгий шаа даа чи миний мэдэх л улс төр хийх гэж явдаг тэнэг залуу ш дээ одоо боль ах нарын тоглоом чамд хамаагүй ш дээ Нэг нам нэг сэтгэл гээд шаагаад л байх юм чи улс төрд бага хүүхэд ш дээ Эгчийн дүү олон юм ярьж байж толгойгүй болно шүү Намайг олоорой энэ сайт чамайг хамгаалдаг хэрэгсэлийн нэг байхаа Хадалгамж зээлийн хоршооний хэрэгт чи салшгүй холбоотой шүү
зочин (202.179.11.98)
битгий худлдаа сүржигнээд бай тэртэй тэргүй нэг намын дарангуйлалд өдий ХҮРСЭН ЭРХ МЭДЛЭЭ АЛДЛЙЙ ГЭЭД УЙЛАН ДУУГАРАХГҮЙ ЗӨВ ЯЛАГДАЖ СУРААЧ МАН ны хүн бүр л ажилтаый албатай сүлжээ маягтай бгаа биздээ 90жил юу хийж хөгжүүлчихээд бусдыг ажил хийлгэхгүй дэмий донгосоод бнаа ядаж тэвчээртэй 2 сар хүлээж сур эх орнүү ард түмнээ гэж бодож байгаа юм бол албан тушаалд битгий шуна танайхан юу бүтээсэн юм бэ
(202.170.82.33)
Yoo ene muu kazinochin zailaa Chinii uls tor meddeg gej yostoi hoshnogo baih shuu
sandagaaaaaaaaaaaaaaaaaa (49.0.193.217)
neg namiin daranguilal togtdogoo togtchihood bngaa shuu dee sayahan ZEnhbold Erdenebat Altanhuyag Saihanbileg nar turiin alband ajillaj bgaa buh humuusiig shurdej AN-iinhanaar burduuleh uureg daalgavar ugsun genelee
hulhi (202.55.183.146)
estoi huduunii tsaraitai amitan be haha harsan chin ineed hurchlee aimaar hudlaa yarisan hulhi gar daa ene yaj ulsturj boloh yum bol doo bugs doloogch gar kkk
(202.179.10.42)
2000-2004 ond neg namiin daranguilal togtoogvi uim chin odoo ailtgviee kommunist min
(202.179.26.43)
ТӨРД ХЭЛЭХ ҮГ ШҮЛГИЙГ ЧИНЬ ХААНААС ОЛЖ БОЛОХ ВЭ