Хуульч, нийтлэлч бага Роберт Кен неди тус улсын эрх баригчид Катарын шатдаг хийг Европт нийлүүлэх төсөл хэрэг жүү­ лэхээр улаарснаас “Ис­ламын улс” бүлэглэлийг бий болгосон тухай Po­litico.eu сайтад бичсэн нийтлэлдээ өгүүлжээ. АНУ­ын Ерөнхийлөгч аг сан Жон Кеннедийн гэр бүлээс гарал тай бага Роберт Кен­ неди “Башар Асадын эс­ рэг өдөөсөн бидний дайн 2011 онд эхэлсэн “Ара бын хавар”­ын жагсаалаас эх­ лээ гүй. Харин 2000 онд Катар улс Саудын Араб, Иордан, Сири, Туркийн нут гаар дайруулан нийт 10 тэрбум ам.долларын өртөг бүхий шатдаг хий дамжуулах хоолой барих санал тавьснаар энэ дайн эхэлсэн” гэжээ. Уг хийн хоолойг барьснаар Персийн булангийн бүс нутагт орших суннит шашинтай хаант улсуудын хувьд шатдаг хийн дэлхийн зах зээлд ноёрхох боломж олгож, тус бүс нутаг дахь АНУ­ын холбоотон Катарыг улам бэхжүүлэх үүрэгтэй байсныг Р.Кеннеди нийтлэлдээ тайлбарласан бай на. Катарт АНУ­ын цэр­ гийн хоёр томоохон бааз, тус бүс нутаг дахь цэргийн удирдлагын төв байрладаг. Гэвч Б.Асад ОХУ­ын эрх ашгийг хамгаалж, уг хийн хоолойн гэрээнд гарын үсэг зурахаас татгалзжээ. Мөн шиит шашинтай Иранаас Ливан хүртэл барих хийн хоолойн төслийг дэмжсэн аж. Энэ нь Катарын оронд Иран улсыг Европт шатдаг болох нөхцөл бүрдүүлсэн нь суннитуудын сэтгэлд ний цээгүй гэж нийтлэлч дүг нэсэн байна. Б.Асад Катарын хийн хоолойн төслийг дэмжихээс тат­ галзсан даруйд АНУ, Саудын Араб, Израилийн тусгай албад Сирийн дэглэмийг түлхэн унагах зорилгоор сөрөг хүчнийхнийг сан­ хүүжүүлж, зэвсэгт бослого хийхээр бэлтгэж эхэлсэн тухай нууц тайлангаас эш тат жээ. Тухайлбал, АНУ­ын Тагнуулын төв газар (ТТГ) Б.Асадын дэглэмийг түлхэн унагахыг дэмжсэн цуврал нэвтрүүлэг бэлтгүүлэх зо­ рил гоор Их Британийн “Barada“ телевизэд зур­ гаан сая ам.доллар шил­ жүүлсэн аж. Зохиогч Сири улс суннитын хаант улсуудтай харьцуулахад харь цангуй аядуу байр суурь баримталдаг иргэний засаглалтай, эрх баригчид нь олон ургальч үзэл санааг дэмждэг, Б.Асад улс орондоо либералчлах бодлого хэ­ рэг жүүлэхийн төлөө байс ­ ныг дурдсан байна. Гэвч газрын тос, шатдаг хийн арилжаанаас олох ашгаа улам арвижуулахыг зорьсон суннитын хаант улсуудын удирдагчид 2013 онд АНУ­д хандаж, Сирийн удирдагчийг зайлуулж өг­ вөл гарсан зардлыг нь нөхөж өгөхөө амлажээ. “Тэдний зарим нь АНУ бусад оронд (Иракийн адил) хийсэн шигээ бүх ажлыг гүйцэтгэвэл зардлыг нь тэд даахаа амласан” хэмээн Төрийн нарийн бичгийн дарга Ж.Керри Конгресс дэх тусгай хэлэлцүүлгийн үеэр тайлбарласан аж. Б.Асадыг зайлуулахыг хамгийн их хүсч байсан Катар улс Сирийн босогчдыг бэлтгэхэд гурван тэрбум ам.доллар зарцуулж, АНУ­д хандан зэвсэгт дайчдыг бэлтгэхдээ өөрийн нутгийг ашиглахыг санал болгосон байна. Р.Кеннеди “Арабын аядуу байр суурьтай босогчид дарангуйлагч Б.Асадын эсрэг нэгдэн боссон тухай ойлголт барууны орнуудад түгээмэл юм. Гэвч АНУ­ын тагнуулын бодлого боловсруулагчид анхнаасаа л радикал үзэлтэй жихадын дайчдыг ашигласнаар ирээ дүйд Сири, Иракийн сун нит шашинтнууд амь дар даг бүс нутагт ис­ ламын шинэ засаглал бий болгох магадлалтайг мэдэж байсан” хэмээн тайлбарлажээ. Анх ТТГ 1947 онд байгуулагдсанаасаа хойш АНУ­ын газрын тос, шатдаг хийн бизнесийн эрх ашгийг төлөө Ойрхи Дорнод дахь дэглэмүүдийг солих зорилгодоо жихадын дайчдыг ашиглаж ирсэн түүхийг зохиогч сөхсөн байна. Учир нь АНУ­эрх баригчид шашны радикал үзэлтнүүдийг ЗХУ­тай тэм­ цэхэд тустай хэмээн үзжээ. АНУ­ын эрх баригчид 1957 онд Сирид төрийн эргэлт зохион байгуулж, ардчилсан замаар сонгогдсон иргэний засгийг түлхэн унагахыг оролдсон ч амжилт олоогүй аж. Ийн “Исламын улс” бүлэглэл үүссэн нь АНУ­ын зүгээс тус улсын хэрэгт олон жилийн турш хөндлөнгөөс оролцсоны үр дүнд бий болсон хэмээн Р.Кеннеди дүгнэжээ.

Д.Мөнхболд