УИХ-ын сонгууль болоход хэдхэн хоног үлдлээ. Өнөөдөр аль тойрогт ямар  улстөрийн хүчнээс хэн хэн өрсөлдөх нь тодорхой болоод байгаа. УИХ-ыг Улсын баяр наадамтай жишээд Улаанбаатар хотын тойргийг зургаан насны морь гэж үзэх юм бол наадамд уралдах нас насны морьд тодорхой боллоо. Мэдээж Сонгинохайрхан дүүрэг зургаан тойрогтойгоороо азарга гэсэн үг. Харин дараагийн зургаан тойрогтой дүүрэг бол Баянзүрх.  Мэдээж энэ дүүрэгт нэр дэвшигчдийг  соёолон насны хурдан хүлэгүүд гэж ойлгож болно. Улсын бүү хэл сумын наадамд ч соёолонгийн уралдаан анхаарал татдагыг хүн бүхэн мэднэ. Тэгвэл  Баянзүрх дүүргийн УИХ-д нэр дэвшигчийн 50 дугаар тойрогт уралдах соёолонгоор МАН-аас Жадамба генералийн хүү Энхбаяр, АН-аас Болор, Тусгаар тогтнолын эв нэгдлийн эвслээс Ү.Хүрэлбаатар, Монгол Консерватив намын Д.Алтангэрэл, МАХН-аас Өлзийсайхан нар тодроод байгаа. Энэ дундаас Говь-Алтай аймгийн наадмаас хасагдсан Ж.Энхбаярыг түрүүлнэ гэж уяач МАН нь бодож байгаа. Гэхдээ төрсөн нутгийнхаа ард түмний итгэл хайран дунд уягдаж явсан энэ “соёолон”  дахин төрийн сэнтийд залагдах уу гэдэг нь эргэлзээтэй. Алтайхан бол Алтайдаа л байгаа. Тиймээс Баянзүрх дүүргийн байшин хороололд цэргийн казарамд хүүхэд насаа өнгөрөөсөн энэ залуу хэр хурдлах бол гэдэг нь бас л хэцүү. Дараагийн соёолон бол АН-ын Болор. Мөн л өмнөх уралдааныг үймүүлсэн учир Архангайдаа уралдах эрхгүй болоод хот бараадаж уралдаж байгаа гэж зарим уяачид мэр сэр ярьж байгаа. Тэгээд ч нам нь засаг барьж монголын ирээдүйд чамгүй их өр бэлэглэсэн. Тэр өрх тавих уралдаанд Ж.Энхбаяр ч оролцсон. Ингээд бодохоор манантайхан өдөр сайн уралддаг Ж.Энхбаяр, Болор нар МАНАН сарничихаар эцэж цуцах эсвэл уяа сойлго нь мултарч давхил нь муудана. Дараагийн соёолон бол ТТЭНЭ-аас уралдаж буй Ү.Хүрэлбаатар. Энэ азарган соёолон өөрийн гэсэн арга барилтай.  Өмнө нь УИХ-д Чингэлтэй дүүргээс уралдаж байсан гэдгийг хүн бүхэн мэднэ. Нэлээд ахимаг соёолонд багтах энэ хүлэг уралдаж сурсан ч түрүүлж үзээгүй. Жил ирэх тусам давхил нь сул болж байгаа болохоор иргэд тэр бүр хошуурч хөлс авах гэж гүйхгүй л байх. Уг нь хэл утга зохиолын шаггүй эрдэмтэн. За дараагийн соёолон нь Ч.Өлзийсайхан. Сайхан нэртэй ч сайн уяачтай морь биш. Яах вэ улстөр судлаач энэ бүсгүйг Н.Энхбаяр нэг бодолтой л сойж байгаа байх. Гэхдээ алсын зайн уралдаан байхгүй гэж ажиглагчид хэлж байгаа.  МАХН- бол аль ч цаг үед хэл ам хийж байр булаацалдаж явдаг уяач. Тэгэхээр уясан хүлэг нь тамир сул байгаа гэж “морь” судлаачид жиг жуг хийж буйг хэлэх нь зүй биз. Харин Монгол консератив намын тэргүүн дэд даргын алба хашиж байгаа  Д.Алтангэрэл гэж шагай шиг биетэй шавхийсэн хүлэг. Нөгөөтэйгүүр энэ соёолон битүү морь. Янз бүрийн сайн муу хэл аманд ороогүй, замын дундаас сунгаа энэ тэрт уралдаагүй. Мөн уяан дээрээсээ өөрийнхөө нутагт уралдаж байгаа. Өнөө цагийн зурхайч, хийгээд морь шинжээчдийн ярьж байгаагаар үнэхээр л битүү морь түрүүлэх нь үнэн бол яаж ч саад тотгор хийсэн түрүүлэх иртэй хүлэг. Төрийн наадмын тоос босоо, торгон жолоо нь өнгөтэй байдаг. Тиймээс таамаг дундаас битүү морь гараад ирэхийг үгүйсгэхгүй. 50 дугаар тойрогт УИХ-д нэр дэвшигчийн уралдааныг багагүй олон хүн ажиглаж байгаа. Энэ тойрогт цэргийн анги байхгүй. Тэгэхээр Ж.Энхбаяр цаашаа. Мөн зохиолч, яруу найрагч ховор тиймээс Ү.Хүрэлбаатар ч баяртай. Ард түмний толгойг хэтэвчинд нь багтаасан АН-ын хүлэг ч сураггүй. Ард түмнээсээ уучлалт гуйж байж даргыгаа аварсан МАХН морины давхил сул үлдэж байна. Ингээд бодохоор Монгол Консератив намын битүү морь л сул үлдээд байгаа. Гай нь таарч хурдлах торгон ир нь хадуурчихгүй л бол мөн МАНАН-тай өдөр таарчихгүй бол битүү соёолон түрүүлэхийг үгүйсгэхгүй болоод байна. Гэхдээ шууд Д.Алтангэрэлийг түрүүлчихнэ гэж хэлэхэд бас л эргэзээтэй. Харин магадлал бол байж болох. Энэ залуу соёолонг хэн ч мэдэхгүй. Гэхдээ довон дээрээ томорно гэж үг бий. Д.Алтангэрэл буруу томрох юм бол өрсөөд тангарчих олон соёолон байгаа. Тэгэхээр хэн нь хэн бэ гэдгийг иргэд л сонгоно. Сонгууль яагаа ч үгүй байна. Наана нь сунгаа олон. Ямартай ч цаг хугацаа бий. Уяачийн эрдэм л бүхнийг харуулах буй за.    

В.Нэргүй