Ухаалаг хэрэглээ улам бүр эрчимжсээр байна. Андройд систем бүхий гар утсанд хүний амьдрал тэр чигтээ багтаж байна гэхэд хилсдэхгүй. Захын нэг бяцхан хэрэглэгч фэйсбүүк, твиттер хуудсаар дамжуулан гадна, дотоодын мэдээлэл бичлэг, кино үзэж, мэдээлэл солилцож байна. Үүгээр далимдуулан цахим гэмт хэрэг үйлдэгчдийн арга ухаан ч улам нарийсч байгааг “ухаалаг” хэрэглээтэй хүн бүр анзаарахгүй байгаагаас гэмт хэргийн хохирогч болох эрсдэл ихэсч байгааг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулсаар ирсэн.

Хамгийн сүүлд гэхэд гадаад улсын иргэн Лю Ч, Лю Р, Донг Я нар нь АНУ-ын Chanpion credit union bank-ны харилцагчдын мэдээллийг интернэташигланхуульбусаар олж аван төлбөрийн картыг хуурамчаар үйлдэж манай улсад үйл ажиллагаа явуулж буй картаар үйлчлэх терминал төхөөрөмжөөр их хэмжээний луйврын гүйлгээ хийж, онц их хэмжээний хохирол учруулсан хэргийг ЭЦГ-аас илрүүлэн шалгаж байгаа аж.

Иймд иргэд аж ахуйн нэгж байгууллага терминал төхөөрөмжийг бусдад шилжүүлэхгүй байх, гүйлгээ хийхдээ сэрэмжтэй байхыг онцолж байна.

ЭЦГ-ын Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтэс УЕПГ-ын тушаалаар Эрүүгийн хуулийн 25 дугаар бүлэгт хамаарах Компьютерийн мэдээллийн аюулгүй байдлын эсрэг гэмт хэрэг болон цахим орчинд үйлдэгдсэн Садар самууныг сурталчлах, Иргэний захидал харилцааны нууцын халдашгүй байдлыг зөрчих зэрэг гэмт хэрэгт шалгалтын ажил явуулж байгаа аж.

Шалгалтаар интернет орчинд бусдын эд хөрөнгийг авахаар далайлган сүрдүүлсэн гэмт хэрэг хоёр, интернет орчинд мөрийтэй тоглоомын үйл ажиллагаа эрхлэн явуулсан хоёр, садар самууныг сошиалаар сурталчилсан хоёр нийт 13 холбогдогчтой зургаан гэмт хэргийг шалгажээ. Тухайлбал, иргэн У нь фэйсбүүк орчинд садар самуун агууламжтай дүрс бичлэг, зургийг бусдад тараасан, насанд хүрээгүй хүүхдийг бэлгийн зүй бус үйлдэлд уруу татсан гэмт хэрэг үйлдсэнийг , иргэн О, С нар нь интернет орчинд хууль бус мөрийтэй тоглоомын үйл ажиллагаа зохион байгуулж их хэмжээний орлого олсон, иргэн С нь интернет орчинд Э-гийн нэр хүндийг гутаасан мэдээ, баримт тараахаар дарамтлан сүрдүүлж 50 мянган ам.доллар нэхэмжилсэн хэргүүдийг шалгасан байна.

Иргэн, аж ахуйн нэгжид анхааруулахад сүүлийн жилүүдэд олон улсад үйлдэгдэж буй санхүүгийн луйврын хэрэгт манай улсын иргэд өртөх тохиолдол буурахгүй байгааг онцоллоо. Жишээлбэл, сугалаанд их хэмжээний мөнгө хожсон, өв залгамжлагчаар тодорсон зэрэг худал мэдээллийг гэмт этгээдүүд хэрэглэгчид рүү явуулж урьдчилгаа мөнгийг өөрсдийн данс руу шилжүүлэх гэмт хэргийн гаралт буурахгүй байгааг хэллээ. Түүнчлэн танихгүй хэн нэгэнтэй фэйсбүүкээр дотно танилцаж, элдэв зураг, бичлэгээ алдаснаас болж цаад хүн их хэмжээний мөнгө нэхэмжилж, өгөхгүй бол олон нийтэд дэлгэнэ гэж сүрдүүлэх арга замаар мөнгө олох гэмт хэргийн гаралт буурахгүй байгааг холбогдох байгууллагууд анхааруулсаар байгаа юм.

Үүнд бага насны охидууд холбогдож мөнгө олж чадахгүйгээсээ амиа хорлохыг завдсан хэд хэдэн тохиолдол гарчээ. Иймээс эцэг, эхчүүд хүүхдийнхээ цахим хэрэглээнд хяналт тавьж, сургуулийн Нийгмийн ажилтан сэтгэлзүйн хичээл орж байх нь зөв гэх гарцыг хуулийн байгууллагынхан тодорхойлсон байна. Цаашлаад цахимаар бусдын нэр төрд халдах, доромжлох гэмт хэргийн гаралт ихэсч байгаа аж. Ийм төрлийн гэмт хэргийг үйлдвэл хуульд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 51-250 дахин нэмэгдүүлсэн хэмжээний төгрөгөөр торгох журамтай. Энэ төрлийн гэмт хэргийн дийлэнхийг 30-аас дээш насныхан хуурамч хаяг нээж бага насны охидтой танилцаж, айлган сүрдүүлэх байдлаар бэлгийн дарамтад оруулсан 10 гаруй хэргийг сүүлийн 2-3 жилийн хугацаанд илрүүлэн шалгажээ. Цагдаагийн байгууллагын мэдээлж буйгаар хохирогчид нь 15-17 насны охидууд юм байна.

Манайд Кибер гэмт хэргийн тухай хууль байхгүйгээс эдгээр хэргийг Эрүүгийн тухай хуулиар зохицуулдаг. Манай улсын нийт хүн амын гуравны нэг хувь нь фэйсбүүк хэрэглэдэг гэсэн тоон судалгаа бий. Гэтэл фэйсбүүк хуудас нь АНУ-д бүртгэлтэй вэйб сайт юм. Иймд фэйсбүүк дээрх мэдээлэл АНУ-ын хуулиар зохицуулагдаж таарна. Энэ нь эрхзүйн хувьд гаднын улсын сайтад бүртгэлтэй хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалахад хүндрэлтэй болж байгаа юм. Тиймээс хэрэглэгчид гэмт хэргийн хохирогч болохгүйн тулд өөрсдийн мэдээллээ хянах, хамгаалах нь илүү ач холбогдолтой юм. Эрүүгийн хуулийн 226-229 дүгээр зүйл ангийг компьютер, мэдээллийн аюулгүй байдлын гэмт хэрэг гэж тооцон, хуулиар зохицуулдаг билээ.

Б.Цэцэгдэлгэр 

Эх сурвалж: МОНГОЛЫН ҮНЭН сонин