- Аянд манай хүн амын 36 хувийг эзэлж буй 18 хүртэлх насны бүх хүүхэд хамрагдана. Үзлэгт сургуулийн өмнөх боловсролд харьяалагдах 164,263 хүүхэд, ерөнхий боловсролын сургуульд суралцаж буй 505,409 хүүхэд хамрагдах ёстой. “Эрүүл монгол хүүхэд” аяны үзлэг гуравдугаар сарын 19-нөөс эхэлсэн. Өнөөдрийн нэгтгэсэн судалгааны дүнгээр нийт хүүхдийн 70 гаруй хувь нь үзлэгт хамрагдаад байна. Үзлэгт хамрагдсан хүүхдийн 74,3 хувь нь ямар нэгэн өвчтэй болох нь тогтоогдоод байна. 

-Дээрх аянд 18 тэрбум төгрөг төсөвлөсөн. Хэрхэн зарцуулж байгаа бол? 

-Санхүүжилтыг хэлэлцэж 18 тэрбум төгрөгийг нийгмийн даатгалын сангаас гаргахаар төсвийн тухай хуульд суулгасан. “Эрүүл монгол хүүхэд аян”- ны санхүүжилтыг олгох асуудлаар Даатгалын үндэсний хороон дээр хуралдаж 40 хувийн урьдчилгааг эхэлж олгох шийдвэр гарсан. Өнгөрсөн долоо хоногт НХХийн сайд, Сангийн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын хамтарсан тушаал гарч, нийгмийн даатгалын сангаас эхний 40 хувийг энэ долоо хоногт багтааж аймаг, дүүргийн нэгдсэн эмнэлгийн төвд шилжүүлэхээр болсон. 

-Мөнгөний зарцуулалтад хүмүүс их хардалттай байгаа. Энэ жил сонгууль болж байгаатай холбож үзээд байх шиг. Ийм зүйл огт байхгүй. Тэр мөнгө нийгмийн даатгалын газраас, аймаг, дүүргийн нэгдсэн эмнэлэгт санхүүжилт хийх замаар шилжиж байгаа. Иргэд бодохдоо төсвийн мөнгийг Эрүүл мэндийн яам төвлөрүүлж татаад тендер зарлаж, ямар нэгэн том тоног төхөөрөмж аваад бай гаа юм шиг яриад байгаа. Нэг хүүхдийн үзлэгт зарцуулах мөнгийг сайд нарын хамтарсан тушаалаар амбулаторийн үзлэгт 10500 төгрөг зарцуулахаар болсон. Үзлэгт хүүхдийн бие бялдрын өсөлт, нүдний хараа, амны хөндийн эрүүл мэнд, чихний сонсголыг нарийн мэргэжлийн эмч нар үзэж байгаа. 

-Хүүхдийн шүдийг эрүүлжүүлэх ажил эхэлсэн. Уг нь үзлэг дуусгаад эмчилгээ хийгдэх байсан. Гэтэл үзлэгт хамрагдсан хүүхдийн 60 гаруй хувь нь шүдний эмгэгтэй байсан учраас шүдний эмчилгээг эхлүүлэх хэрэгтэй болсон. Нэг хүүхдийн шүдний эмчилгээнд 22680 төгрөг зарцуулна. Энэ мөнгөөр ердөө хоёрхон шүд эмчлүүлэх боломжтой. Бид төсвөөр үзлэгийг яаж үр дүнтэй болгох, цаашид бүх нийтийг хамруулж, хавтгай өвчлөлтэй байгаа хүүхдүүдийг бүрэн төгс эмчлэх вэ гэдэг талаас нь удирдамж, гарын авлага, аргачлалыг боловсруулан ажиллаж байна. Судалгаанаас харахад хамгийн түгээмэл нь шүд цоорох эмгэг байсан учир даатгалын мөнгийг шүдний өвчлөлийг багасгахад зориулахаар болсон. Мөн шүд цоорох эмгэгээс үүдэлтэйгээр гүйлсэн булчирхайн үрэвсэл, хоолойны ангинатай хүүхэд их байгаагаас гадна Мөн сул хурааны өвчлөл нэлээд хувийг эзэлж байна. 

-Шүдний эмчилгээг дэл хийн нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн маш өндөр төвшинд хийхийг эрмэлзэж байна. Өрөмдөхгүйгээр ломбодох аргыг 3-12 насны хүүхдэд хийж байна. Дээрх 18 тэрбум төгрөгийг төсөвт суулгахдаа үзлэг оношлогоо, шүдний эмчилгээнд зориулж төсөвлөсөн. Шүдний эмчилгээг үр дүнтэй болгохын тулд нүүдлийн амбулотарийг Төв аймгийн Баяндэлгэр суманд хүртэл ажиллуулсан. Шүдний эмгэг их байгаа учир төрийн өмчийн эмнэлгүүд эмчлэхэд хүч дутагдаж байна. Иймд хувийн хэвшлийн эмнэлгүүдийг татан оролцуулах санал тавьсан. Хувийн эмнэлгүүд ч нийгмийн хариуцлагаа ухамсарлан аянд идэвхтэй оролцохоо мэдэгдээд байна. Шүдний эмнэлгийн холбоо, нүүр ам судлалын мэргэжлийн салбар зөвлөлтэй хамарч нэгдсэн удирдамж гаргаж сургалт зохион байгуулсан. 

-Сургууль цэцэрлэг амрахаас өмнө үзлэг хийж дуусах нь олон талын ач холбогдолтой. Гэтэл үүнийг хэвлэл мэдээллээр улстөртэй холбон тайлбарлаж буй нь үндэслэлгүй зүйл. Үзлэгийг зургаан сард багтааж дуусгах саналыг Эрүүл мэндийн яамнаас гаргасан. Ямар нэгэн өвчтэй гарсан хүүхдүүд зуны амралтаар эмчлүүлээд намар хичээлдээ эрүүл ирэх боломжтой. 

-“Эрүүл монгол хүүхэд” аяны нэг хүүхэд оншлоход төсөвлөсөн 10500 төгрөг үзлэгт хэрэглэх хэл дарагч, бээлий, маск, чихний үзлэг хийхэд хэрэглэдэг юүлүүр зэрэгт зарцуулагдана. Мөн эмч, эмнэлгийн ажилтны томилолт, хороо, сум орон нутгаар явах унааны зардал зэрэг багтаж байгаа. Эцэг, эхчүүдэд хандаж хэлэхэд үзлэгт эергээр хандаж, хүүхдээ хамруулаарай гэж хэлмээр байна. Энэ нь хүүхэд даатгуулагчийнхаа эрхийг эдэлж байгаа нэг хэлбэр шүү дээ. Ийм байхад манай хүүхдийг үзэх шаардлагагүй, хэрвээ үзэх юм бол хариуцлага тооцно гэх эцэг, эх ч байна. Хөдөө орон нутагт малчид “Ирээд үз” очиж чадахгүй гээд зовлон тоочиж байх жишээтэй. Бид аяны хүрээнд 102490 хүүхдийг эмчилсэн. Үзлэгийн үеэр хүнд өвчин илэрсэн хүүхдийг даатгалтай, даатгалгүйгээс үл хамааран шаардлагатай эм, тариа хийж байгаа. Мөн хаяг тодруулах газар, хогийн цэг дээр байгаа хүүхдүүдэд үзлэг хийж, эрүүл мэндийн зөвлөгөө өгч ажилласан. 

-Үзлэгээр зүрх, хавдрын өвчтэй зэрэг зардал өндөртэй эмчлэгдэх хүүхдүүд харьяа эрүүл мэндийн төв эмнэлэгт эмчлүүлэх боломжтой. Эмнэлэгт очихдоо 13А маягт, үзлэгт хамрагдсан шар хуудас даатгалын дэвтэртэй очиход дугаар харгалзахгүй шууд эмчилгээнд орох боломж нээлттэй байгаа.