Хүний биед өдөр тутам хэрэглэгддэг бодисуудын нэг уургийн талаар Төрийн тусгай албан хаагчдын нэгдсэн эмнэлгийн дотрын их эмч Б.Нарантуяатай ярилцлаа.

-Хүний бие махбодь тэжээллэг бодис ялангуяа уургаас өөрийн эд эсийг тогтмол нөхдөг. Уургийг амьтны болон ургамлын гэж хоёр ангилдаг. Амьтны гаралтай уургийг мах, загас, өндөг, сүүн бүтээгдэхүүнээс авдаг бол буурцаг, арвай, төмс, цагаан будаанаас ургамлын гаралтай уургийг авна. Хоол хүнсэн дэх уураг нь хоол боловсруулах эрхтнүүдэд боловсрогдон амин хүчил болж задарна. Түүний дараа бие махбодид 20 төрлийн амин хүчлийн найрлага бүхий өвөрмөц шинж чанартай уураг бий болдог. Уураггүйгээр Хүний биед өдөр тутам хэрэглэгддэг бодисуудын нэг уургийн талаар Төрийн тусгай албан хаагчдын нэгдсэн эмнэлгийн дотрын их эмч Б.Нарантуяатай ярилцлаа. хүний биеийн өсөлт, нөхөн сэргээлт явагдах боломжгүй юм. Хүний биеийн 17 хувь нь уургаас бүрддэг бөгөөд гол төлөв булчин, биеийн тулгуур холбоос эдүүдэд хуваарилагдаж байдаг. 

-Уургийн найрлага дахь амин хүчлийг орлуулж болох, үл болох гэж ангилдаг. Хүний бие махбодь зарим төрлийн амин хүчлийг өөртөө шингээдэг юм. Үүнийг орлуулж болох амин хүчил гэдэг. Харин зарим тохиолдолд амин хүчлийн шингэх явц удаашралтай явагдаж бие махбодийн хэрэгцээг бүрэн хангаж чаддаггүй. Энэ үед үл орлогдох амин хүчлийн дутуу хэсгийг хоол хүнсээр авах шаардлагатай. Насанд хүрэгчдийн хоол хүнсээр авах нэг хоногийн илчлэгийн 15 хувь нь уургаар хангагдах ёстой. Халуун орчинд болон халуурах үед уургийн задрал өндөр явагддаг. Амьтны гаралтай хүнсний бүтээгдэхүүнүүд төгс уураг буюу үл орлуулах амин хүчлийн баялаг бол ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн өөр амин хүчлүүдээр баялаг. Бие махбодид зайлшгүй шаардлагатай амин хүчлийг зохистой харьцаагаар авахын тулд амьтны болон ургамлын гаралтай хүнсний бүтээгдэхүүнийг тогтмол хослуулан хэрэглэх нь чухал. 

-Уураг дутагдсанаас хүний өсөлт, хөгжилт зогсоно. Гэхдээ бие организмд хэрэгтэй уургаа эргүүлэн авснаар өсөлт хэвийн болдог. Энэ шинж тэмдэг ихэвчлэн хүүхдүүдэд тохиолддог л доо. Уургийн дутагдалд орсон хүүхэд жижигхэн биетэй, туранхай байдаг. Мөн хавагнах шинж тэмдэг илэрч, цус багадаж арьс цайхаас гадна дархлаа сулрах аюултай. 

-Уургийн илүүдэл нь өвчин үүсэхэд нөлөөлдөг. Тийм болохоор тухайн хүний наснаас нь хамаараад биед шаардлагатай хэмжээтэй уургаа авах хэрэгтэй. Мөн уураг  дутагдсан тохиолдолд бөөрний үйл ажиллагаа алдагдаж, элэг өөхөлнө. 

-Уураг дутагдсанаар хүний бие организмын хэвийн үйл ажиллагаа алдагддаг. Ийм байдалд орохгүйн тулд хоол хүнсээр дамжуулан биед хэрэгтэй байгаа уургаа авах хэрэгтэй. Эрдэмтэн, хүнс судлаач Ж.Уайнерын тооцоолсноор дөрвөн настай хүүхдийн нэг хоногийн уургийн хэрэглээ нь 30-50, 12 настайд 50-80 грамм байх шаардлагатай байдаг. Мөн насанд хүрсэн хүн хоногт 90-110 грамм уураг авч байх ёстой. 

-Буурцаг, дүпү, шар буурцаганд махтай адилхан уураг бүрэн төгс хэмжээгээр агуулагддаггүй учраас нөхөж чадахгүй. Хүмүүс цагаан хоолтон болж байгааг буруутгахгүй. Гэхдээ Монгол орны эрс тэс уур амьсгалтай нөхцөлд амьтны гаралтай махнаас бид уургаа бүрэн нөхөж чадна. 

-Тамирчдын зарцуулж байгаа илчлэг нь жирийн хүмүүсээс илүү байдаг. Тиймээс нэмэлт уураг авах шаардлагатай болдог юм. Тухайн хүн хоногт зарцуулах уургаа хэвийн хэмжээгээр авч байвал хүндрэл, сөрөг үр дагавар гарахгүй. Харин биеийн хүчээ зөв зарцуулж чадахгүй бол өвчин үүсэх аюултай. 

-Махан гаралтай уураг хамгийн чанартай. 

-Уураг хэрэглэснээр жингээ хасах боломжтой юу? 

-Ийм ойлголт байхгүй. Хэн нэгний буруу зөвлөгөөнөөс болж эрүүл мэндээрээ хохирох аюултай учраас ямар ч тохиолдолд мэргэжлийн эмчээс зөвлөгөө авах нь чухал.

Б.СЭЛЭНГЭ 

www.UNEN.mn